බටහිර කාව්‍යයේ – බැලඩ් සම්ප්‍රදාය – (හෝමර්ගේ අඩවිය – 03 ) ආශිර්දිනී භාග්‍යා ලියයි

“The ring is on my hand
And the wreath is on my brow
Satins and jewels grand
Are all at my command
And I am happy now..”

-Bridal ballad – Edgar Allen Poe

බැලාඩ් කාව්‍ය එක් ප්‍රියතම බටහිර කාව්‍ය විශේෂයක් වන්නේ එහි ඇති සරල සම්ප්‍රදායෙන් ලැබෙන භාවාත්මක අනුප්‍රාසය නිසාමයි. ඔබ මොහොතක් මේ සම්ප්‍රදායෙන් ගැයෙන කවියකට සවන් දුනහොත් මා සමග ඊට එකග වනු නොඅනු මානයි. අද එය වඩා ගීතවත් බැවින් නිර්මාණය වන අතර සිනමාවට පිවිසී ඇති අයුරු ද ඉතා කදිමය. මධ්‍යකාලීන යුරෝපයීය සමයෙන් බිහිවුනත් 15 සියවස, 13 සියවස තුල වඩා නැගී එමින් අදටත් මේ කාව්‍යයන් නිර්මාණ අතර ඉහලින් ම වැජඹේ. ඒ පිළිබද හදාරන ඕනෑම අයෙක් එහි රිද්මය තෝරා බේරා බැලාඩ් කවිය හදුනා වින්දනයට දක්ෂ වෙති.

දේශීය කාව්‍යයයේ නියම හෙළ ස්වභාවය නැතිනම් සිහල කවිය ජන කවි හා ජන ගායනාමය. මේ තුළත් එක්තරා ආකාරයක බැලාර්ඩ් ශෛලිය ගැබ් වී තිබේ. නමුත් මේවා තුලනාත්මක ලෙස සංසන්දනය කිරීම මා විසින් සිදු නොකරන්නේ බටහිර බටහිර ⁣ලෙසත් පෙරදිග පෙරදිග ⁣ලෙසත් රසවිදීම ඒවායේ නියම රසයට හේතුවන බැවිනි.See the source image

මේ ආකාරයෙන්ම බටහිර කවියේ ද සාමාන්‍ය කවිය කතාන්දරක් ලෙස ගීතවත් ලෙස ගායනා කිරීම බැලඩ් හි ප්‍රධාන ආකෘතියයි. පද නිර්මාණය වන්නේ ද ඒ ආකෘතියටයි. චිත්තරෑප ගොඩ නැගීමෙන් හැගීම් දඅනවීමට අවශ්‍ය සංඛෙිත යෙදීම පලමු රීතියයි. එහි විරිත , පෙළ( stanza) සහ වචනයේ රිද්මය( rhythm) හා , ශබ්ද රසය (rhyme ) අනුව ද පද නිර්මාණය වේ. ඒ අනුව බැලාඩි කාව්‍ය රිද්මය ABAB බවට පත්වේ. රිද්මයන් කවි පද පේලි හතරෙන් හතරට ද ලියවෙයි.See the source image

මේ නිසා එය සොනට් (Sonnet poem) රිද්මයෙන් ද වෙනස් වේ. පුංශයෙන් බිහිවූ බැලාඩ් කාව්‍ය බටහිර හා අමරිකාව තදින්ම ආක්‍රමණය කළ බව පෙනේ. බැලාඩ් කවිය කෙටි හා දිගු දෙආකාරයෙන්ම ලියවෙන එහෙත් වැඩිපුරම එ්වා කෙටි වෘතාන්ත කවි ම වේ. සැමුවෙල් ටේලර් ගේ “The Rime of the Ancient Mariner ‘”ඊට කදිම නිදසුනකි. එය කවියකටත් එහා ගිය වෘතාන්තයකි. 15 සියවසේ ලියවුන Francois Villon ගේ ” Ballad of the Gibbet” ,සහ Lewis Caroll රචිත “The wairus and the Carpenter ” ඒ යුගයේ ජනපුිය බැලඩ් කාව්‍ය වේ. බැලඩ් වීර කාව්‍ය ගණයට අයත් නොවේ වීර කාව්‍යය ද වෘතාන්ත ලෙස කවියෙන් කීම සිදු කල ද එය බැලඩ් ආරෙන් වෙනස් වේ.ඊට හේතු වන්නේ බැලඩ් යනු සාමාන්‍ය මිනිසුන් අතර පවතින අසන දකින අත්දැකීම්, අදහස්, හැගීම් දැනීම් අළලා නිමවන වෘතාන්ත බැවිනි. කවියා ඔහුගේ අත්දැකීම් රසවත් ලෙස කවියෙන් ප්‍රබන්ධනය කරන අතර පාදක කරගන්නා කතා වස්තුන් ලෙස ජීවන අත්දැකීම් වු ආදරය , වියෝව, ම්ත්‍රත්වය අතීත ආදරය, ආදි හැගීම් උද්දීප්ත ව සරල සුගම අත්දැකීම් භාවිතයට ගනී. චිත්තරෑපයෙන් ආශ්වාදයක් ශබ්දාලංකාරයෙන් අනුනවත් , අර්ථයට හැගීම් දැනවෙන සුලු බව බැලාර්ඩ් කවියේ ලක්ෂණයකි. එසේ කරන්නේ මේවා කතා වුවද කාව්‍ය රිද්මයට උස් හඩින් ගී තාලයට ගායනා කිරීමට අවශ්‍ය උචිත බව අවැසි නිසායි. පසු කාලීනව බැලඩ් සදහා පසුබිම් සංගීතය යොදා භාවයන්ගේ සංගීතයම උත්ප්‍රාසයන්ට වැඩිවැඩියන් පිටුවහලක් කර ගනී. සංගීතය අත්‍යවශ්‍ය චරිතාංගයක් බවට පත්වී තිබේ .See the source image

ඔබ ට හැකිනම් එඩ්ගාර් අැලන් පෝ ගේ ජනප්‍රිය බැලඩ් කාව්‍යයක් වන The Raven BY -Edgar Allen Poe කාව්‍යයට සවන් දී බලන්න. එසේම The Lord of Ring සිනමා පටයේ Misty Mountains Cold by J.R.R Tolkien නරඹන්න.
අනුපුාසය, ශබ්ද ධවනිතාර්ථ, ඊට විචිත්‍රවත් බවක්ම ලබා දේ. එය ශ්‍රව්‍යදෘශ්‍ය මාධ්‍යකරණයේ හැකියාවන් සමග සම්මිශ්‍රනය වු නූතනත්වයට හිමිකම් ලබා ඇති අපූරැව..පෙු්ක්ෂකයා වන අපව ඊට තව තවත් ආරෝපනය කර ගනී. විශේෂයෙන්ම බටහිර සිනමාවේ අතීත කතා, ඇසුරැ කොට ගත් පුබන්ධ නිර්මාණ වලදී අපට මේවා නිතර හමුවේ. Ballad ගීත කාව්‍යය වර්තමානයේ ගීත ලෙස ලියවු අතිශය ජනප්‍රිය ගීතයකි , Elton John ගයන ” Candle of the wind” ගීතය. ආදරය පිලිබද ලියවෙන සුලබ ගීත බවට අද බැලඩ් ගීත පත්ව තිබේ. මෙසේ , එදා මෙදා තුර රසවින්දනාත්මක ඉසව්වක අසන්නා රදවන්නට සමත් අලංකාර කාව්‍ය විශේෂයක් ලෙස බැලඩ් කාව්‍ය සම්ප්‍රදාව බටහිර සාහිත්‍යයෙන් හමුවෙන්නකි.

පහත ඇත්තේ Candle of the wond ගීතයේ පද පේලියකි. යලිත් අසා රස විදින්න .

 

Candle of the Wind-
by Elton John

And it seems to me you
Lived your life
Like a candle in the wind
Never knowing who to
Cling to
When the rain set in…”

කෙතරම් චිත්තාකර්ෂණීය මැවීමක්ද…….

-ආශිර්දිනි භාග්‍යා-

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *